Vergi
Madde 18 mi, şirket mi? 2026’da eser sahipleri için hangisi?
Yönetmen, senarist, sanatçı, yazılımcı ya da prodüksiyon uzmanıysanız vergi yalnızca bir yasal yükümlülük değil, gelir planlamanızın da merkezindedir.
Türkiye’de yaratıcı üretim yapanlar için en önemli düzenlemelerden biri Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesindeki istisnadır. Doğru kullanıldığında önemli bir avantaj sağlar; yanlış yönetildiğinde ise beklenmedik bir vergi yükü doğurabilir.
Eser niteliği taşıyan işler (senaryo, film, yazılım, görsel sanat vb.) karşılığında elde edilen kazançlar gelir vergisinden istisnadır; ödemeyi yapan GVK 94. madde kapsamındaysa %17 stopaj yapılır ve bu stopaj nihai vergi olur. Ancak istisnanın bir üst sınırı vardır: 2026 yılı için bu kazançların net toplamı 5.300.000 TL’yi (gelir tarifesinin dördüncü dilimi) aşarsa istisna tamamen kaybedilir ve kazancın tamamı yıllık beyannameyle beyan edilir; kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Bu sistem kişisel üretim yapan profesyonellere daha sade bir vergi yükü ve daha az bürokrasi sağlar. Ancak avantaj, eser sahibinin kendi ürettiği eserden doğan kazançlar içindir. Faaliyet süreklilik ve organizasyon kazandığında kazanç ticari kazanca dönüşebilir ve şirketleşme gündeme gelir.
Ne zaman işletme kurmak gerekir?
Aşağıdaki göstergelerden birkaçı varsa artık bir işletme kurulması gerekir:
- Aynı yıl içinde birden fazla projeden düzenli gelir akışı
- Yardımcı personel, ofis ve ekipman kullanımı
- Farklı yapımcılarla sürekli iş ilişkisi
- Tek projede dahi uzun soluklu sözleşme ve yüksek bütçe
2026’da asıl soru şudur: Şahıs işletmesi yeterli mi, yoksa sermaye şirketi mi daha uygun?
2026’da şahıs işletmesi ile şirketin karşılaştırılması
Şahıs işletmesinde kazanç artan oranlı gelir vergisi tarifesine tabidir. 2026 tarifesinde 1.000.000 – 5.300.000 TL arası kazanç %35, 5.300.000 TL’yi aşan kısım %40 oranında vergilendirilir.
Limited ve anonim şirketlerde kurum kazancı %25 oranında kurumlar vergisine tabidir. Kâr ortaklara dağıtıldığında ayrıca %15 kâr payı stopajı uygulanır. Bu nedenle karşılaştırma yalnızca oranlara bakılarak değil; kârın şirkette bırakılıp bırakılmayacağı, gider yapısı ve ortağa ödenecek ücret birlikte dikkate alınarak yıllık bazda hesaplanmalıdır.
Şirketleşmenin sağladığı imkânlar
- Amortisman, yazılım lisansı, ofis kirası, danışmanlık gibi giderler kurum kazancının tespitinde indirilebilir.
- Gelir, ücret veya kâr payı olarak dağıtılabilir; bu da yüksek gelirli dönemlerde vergi yükünün dengelenmesine yardımcı olur.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve kalkınma ajanslarının prodüksiyon destekleri ağırlıklı olarak şirket statüsündeki yapımcılara yöneliktir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
SGK
Emeklilik planlamasında prim günü mü, kazanç matrahı mı daha önemli?
Emeklilik yaklaşırken pek çok profesyonelin düştüğü ortak bir yanılgı vardır: “Ne kadar çok günüm olursa o kadar yüksek aylık alırım.” Oysa emekli aylığının belirlenmesinde gün sayısı kadar, hatta ondan daha çok, prime esas kazanç tutarı belirleyicidir.
Özellikle prim günü dolmuş veya dolmak üzere olan sigortalılar için kısmi süreli çalışma modelleri bir planlama aracı olabilir.
Günlük kazanç
SGK, aylık prime esas kazancı o ayki prim gün sayısına bölerek günlük kazancı bulur. Prim gün sayısı emeklilik için yeterliyse, 30 gün boyunca düşük bir kazançla bildirilmek yerine daha az gün (örneğin 10 veya 15 gün) ancak daha yüksek bir günlük kazançla bildirilmek ortalama aylık kazancı yükseltebilir.
Aylık bağlama oranı
Emekli aylığı, sigortalılık süresi boyunca elde edilen kazançların güncellenmiş ortalaması üzerinden hesaplandığından, son yıllardaki yüksek matrahlı bildirimler aylığa olumlu etki eder.
Gün sayısı sorununuz yoksa, yüksek kazançla daha az gün çalışmak, kalan zamanınızı farklı projelere ayırmanıza da imkân verir. 4857 sayılı İş Kanunu kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışmaya hukuki zemin sağlar.
Prime esas kazanç üst sınırı
Dikkat edilmesi gereken en önemli sınır, her yıl belirlenen prime esas kazanç üst sınırıdır (SGK tavanı). Bu tavanı aşan kısım emekli aylığına etki etmez. Bu nedenle planlama yapılırken tavan ve taban dengesi mutlaka gözetilmelidir.
Prim günlerinizi değil, prime esas kazançlarınızı planlamak hedefinize daha hızlı ulaşmanızı sağlayabilir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
Medya
Sinema salonu işletmeciliğinin mücadelesi
Bakanlığın yalnızca film yapımına değil, “akıllı sinema salonu” projelerine de destek vermesi yerinde olabilir. Seyirci alışkanlıklarını analiz eden yerli yazılımlar kullanan salonlara ek vergi indirimi tanınması, sinemanın dijital platformlarla veri gücü üzerinden rekabet etmesine katkı sağlar.
Sinema gösterimlerinde eğlence vergisi oranının sıfıra indirilmesi karşılığında belediyelerin salonlara nasıl destek olabileceği değerlendirilmelidir. Örneğin üniversite öğrencilerine veya emeklilere yönelik, biletin bir kısmını belediyenin, bir kısmını Bakanlığın karşıladığı bir sinema desteği modeli düşünülebilir.
Enerji maliyetleri ve yeşil sinema
Sinema salonlarının en büyük gider kalemlerinden biri elektriktir (projeksiyon, havalandırma, aydınlatma). Salon çatılarına kurulan güneş enerjisi santralleri veya enerji tasarruflu lazer projeksiyon cihazı yatırımları için çevre teşviki kapsamında ek amortisman hakkı tanınması önerilebilir.
AVM’den cadde sinemasına dönüş
Türkiye’de sinemanın büyük ölçüde AVM’lere sıkışmış olması bir risktir. Bağımsız ve cadde üzerindeki butik sinema salonlarına emlak vergisi muafiyeti veya düşük kira stopajı uygulanması, şehrin kültürel dokusunu korumaya yardımcı olur.
Sinema işletmeciliği artık yalnızca bilet satmak değil, bir topluluk yönetimidir. Eğlence vergisindeki indirimle oluşan mali alan, izleyiciyi evinden çıkaracak konfor ve deneyim yatırımlarına dönüştürülmelidir. Bakanlık ve sektör birlikte hareket ederek sinemayı pahalı bir lüks olmaktan çıkarıp ulaşılabilir bir sosyal hak hâline getirmelidir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
Dış Ticaret
Türkiye’de e-ticaretin yeni gümrük kuralları: Tüketici ve firmaları neler bekliyor?
Gümrük mevzuatındaki son değişiklikler, yurt dışı alışveriş alışkanlıklarını ve global markaların Türkiye stratejilerini temelden değiştiriyor. “Bir tıkla yurt dışından getiririm” dönemi geride kalırken süreç hem mali hem bürokratik açıdan yeni bir evreye girdi.
1. 30 Avro muafiyeti kaldırıldı
7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile posta ve hızlı kargo yoluyla gelen düşük bedelli eşyaya uygulanan 30 Avro’luk muafiyet kaldırıldı; karar yayımından 30 gün sonra yürürlüğe girdi. Böylece kitap, ilaç gibi bazı özel kategoriler dışında düşük bedelli siparişler de gümrük vergisine tabi hâle geldi.
Bu değişiklik düşük bedelli bireysel siparişlerin maliyet dengesini bozdu; tüketici için kargo ve gümrük maliyetinin ürün bedelini aştığı durumlar ortaya çıktı.
2. Gıda takviyeleri
Gıda takviyelerinde (vitaminler, sporcu gıdaları vb.) limitin 1.500 Avro olarak belirlenmesi ve şahıs adına gelen gönderilerde sağlık kurulu raporu veya reçete ibrazının zorunlu tutulması denetimi sıkılaştırdı. Belge sunulamayan gönderiler gümrükten geçemiyor; iade süreçleri hem tüketici hem satıcı için mali kayba yol açabiliyor.
3. Firma gönderileri ve ticari mahiyet
Tüzel kişiler adına gelen gönderilerde 22 Avro altı için maktu vergi uygulaması sürse de “ticari mahiyet” değerlendirmesi önem kazandı. Aynı üründen birden fazla gelmesi veya gönderinin sıklığı ticari olarak yorumlanabiliyor; bu da bireysel bir kargonun gümrük müşavirliği hizmeti gerektiren bir ithalat işlemine dönüşmesi anlamına geliyor.
4. Yerelleşme neden kaçınılmaz?
Bu değişiklikler global markaların Türkiye’ye bakışını “yurt dışından kargolama” modelinden “yerel depolama” modeline kaydırıyor. Tüketici için yerel stoktan alışveriş; gümrük sürprizi yaşamamak, net fiyat görmek ve kolay iade hakkı demek. Sektör için ise çözüm, ürünleri toplu olarak ithal edip serbest dolaşıma sokmaktan geçiyor.
Tüketicilerin sipariş vermeden önce güncel limitleri ve belge zorunluluklarını kontrol etmesi, markaların ise operasyonlarını yeni kurallara göre düzenlemesi artık bir tercih değil, gerekliliktir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
Medya
Yapım şirketlerinde mali yapı ve vergi planlaması
1. Vergi istisnaları
Eser sahipleri ve sanatçılar için GVK 18. maddedeki istisna büyük önem taşır. Ancak bu istisnadan yararlanırken telif kazancı ile ticari kazanç ayrımının doğru yapılması gerekir. Yanlış bir kurgu, projenin kârını vergi ziyaı cezalarıyla kaybetmeye yol açabilir.
2. KDV ve iade süreçleri
Yapım aşamasındaki yüksek maliyetler ciddi bir KDV yükü oluşturur. Film ve dizi yapımlarında KDV iade süreçlerinin doğru yönetilmesi şirketin nakit akışı için kritik önemdedir. Yurt dışına yapılan satışlarda hizmet ihracatı istisnası şartlarının belgelenmesi ayrıca önem taşır.
3. Uluslararası operasyonlar
Yurt dışı çekimler veya teknik ekipman ithalatı söz konusuysa navlun ve lojistik maliyetlerinin doğru muhasebeleştirilmesi ve gümrük vergisi avantajları göz ardı edilmemelidir. Yurt dışı ödemelerdeki stopaj ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları proje bütçesini önemli ölçüde etkileyebilir.
4. Kur riskine karşı korunma
TCMB’nin döviz dönüşüm desteği, yurt dışından elde edilen döviz gelirini Türk lirasına çeviren ihracatçılara %3 oranında destek sağlamaktadır. 1 Ekim 2026’dan itibaren firma başına yıllık üst sınır ve döviz pozisyonu şartı getirilmiştir. Yurt dışına içerik satan yapım şirketlerinin bu imkânı ve şartlarını takip etmesi bütçeyi korumak açısından önemlidir.
Yaratıcılık sınırsızdır; ancak mali kaynaklar ve yasal sorumluluklar belirli sınırlar içindedir. İyi bir yapım yalnızca iyi bir senaryoyla değil, her kuruşun doğru yönetildiği sağlam bir mali kurguyla ayakta kalır.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
Denetim
Kooperatiflerde dış denetçi zorunluluğu ve sağladığı üç fayda
Bazı kooperatif türleri için dış denetçi bulundurma zorunluluğunun uygulamaya girmesiyle birlikte birçok yönetim kurulu bu durumu ek bir maliyet olarak görme eğiliminde. Oysa bu zorunluluk, kooperatifin sürdürülebilirliği ve şeffaflığı için önemli bir adımdır. Peki zorunluluğun ötesinde dış denetim kooperatife ne kazandırır?
1. Finansal risk yönetimi ve erken uyarı
Kooperatifler özel mevzuata tabi olduğundan finansal tablolarında ticaret şirketlerinden farklı güçlükler bulunur. Dış denetim yalnızca mevzuata uyumu kontrol etmekle kalmaz, olası finansal riskleri de erken aşamada ortaya koyar.
Yanlış muhasebeleştirme, nakit akışı hataları veya mevzuata aykırılıklardan doğabilecek idari para cezaları ve hukuki süreçler büyümeden önlenebilir. Denetçi, yönetim kuruluna tarafsız bir risk değerlendirmesi sunar.
2. Kurumsal yönetim ve ortak güveni
Kooperatifin temeli ortaklar arasındaki karşılıklı güvendir. Dış denetim raporu mali tabloların güvenilirliğine ilişkin bağımsız bir görüş sunarak yönetim kurulu ile ortaklar arasındaki şeffaflığı güçlendirir.
Genel kurulda sunulan denetim raporu, ortakların mali tablolarla ilgili sorularına bağımsız bir kaynaktan yanıt verir ve kooperatif içi güveni artırır.
3. İşleyişin gözden geçirilmesi ve verimlilik
Denetçi kooperatifin işleyişine dışarıdan bakar; maliyet kalemleri, gelir kaynakları ve kaynak kullanımı ayrıntılı olarak incelenir. Bu süreçte ortaya çıkan operasyonel verimsizlikler, gereksiz maliyetler veya atıl kaynaklar tespit edilir ve iyileştirme için somut öneriler sunulur.
Dış denetimi yalnızca bir yasal zorunluluk olarak değil, kooperatifin mali yapısını koruyan bir güvence olarak görmek gerekir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
Medya
Türk dizi sektörünün finansal analizi: İhracat potansiyelinde gözden kaçan üç stratejik boşluk
Türkiye dizi ve film ihracatında 2024 yılında 602 milyon dolar gelire ulaşarak (2008’de bu rakam 10 milyon dolardı) dünyanın en büyük üçüncü ihracatçısı konumuna yerleşmiştir. Sektörün hedefi yıllık 1 milyar dolar ihracata ulaşmaktır. Bu veriler Türk dizi sektörünün dünyanın en hızlı büyüyen medya sektörlerinden biri olduğunu göstermektedir.
Ancak bu büyümenin ardındaki yapısal boşlukların ve finansal risklerin analizi, yatırımcılar ve yöneticiler için kritik önemdedir.
1. Küresel talebe yetişemeyen arz
Türk dizilerine olan küresel ilgi arzdan çok daha hızlı büyüyor. 2020–2024 arasında Türk içeriklerine olan küresel talep %200’den fazla artarken içerik arzındaki artış %50 civarında kalmıştır. En büyük pazar Latin Amerika’dır (Şili, Arjantin, Peru, Meksika). Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Fas gibi ülkeler Türk dizilerinin bölgesel tanınırlığına katkı sağlamış; Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Sırbistan ve Hırvatistan gibi Balkan ülkelerinde de popülerlik kazanılmıştır. Küresel dizi ihracatında ilk sıralarda ABD ve Güney Kore yer almakta; onları Türkiye, İngiltere, İspanya ve Meksika izlemektedir.
Bu tablo, Türk dizilerine yönelik talebin arzın üzerinde olduğunu ve yatırım için önemli bir pazar boşluğu bulunduğunu göstermektedir.
2. Kâr marjının uluslararası pazara kayması
Geleneksel olarak yapımcılar gelirlerinin büyük kısmını yerel televizyon kanallarından elde ederdi; ancak pazar yapısı değişti. Türkiye’de kayıtlı yaklaşık 85 yapım şirketinin yalnızca 10–15’i büyük ulusal kanallara düzenli içerik satabilmektedir. Bu, yerel televizyon pazarının doygunluğa ulaştığını gösteriyor.
Dizilerin kârlılığı giderek uluslararası satışlara ve dijital platform anlaşmalarına bağlanmaktadır. Bazı yapımlar yerel televizyon geliri olmasa bile uluslararası satışlar ve dijital haklar sayesinde kârlı olabilmektedir.
Yapım şirketleri bir dizi yayına girmeden önce genellikle ilk altı bölümün tüm prodüksiyon maliyetini (bir sezonda yaklaşık 1–2,5 milyon dolar başlangıç yatırımı) üstlenmek zorundadır. Bu yüksek başlangıç riskinin uluslararası ön satış ve garantilerle dengelenmesi gerekir.
3. Gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi
Finansal strateji yalnızca proje bazlı gelire değil; ekipman kiralama, post-prodüksiyon (kurgu, görsel efekt) ve marka entegrasyonu (ürün yerleştirme, sponsorluk) gibi hizmet gelirlerine de odaklanmalıdır. Dizilerin turizme katkısı da ek bir değer alanıdır.
Türk dizi sektörü ihracat potansiyelini katlayarak artırma eşiğindedir. Bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek, yaratıcı vizyon kadar sağlam bir finansal planlama ve risk yönetimi gerektirir.
Serdar Saraç, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir · Yazılar listesine dön ↑
